Keizerpoort

• Bouw: 1338
• Verbouwing: 1523, 1610
• Afbraak: 1784
• Octrooipoort: 1806
• Afbraak: tussen 1860 en 1886
• Andere namen: Sint-Clarapoort, Brusselse Poort, Porte du Peuple Souverain

In de 16de eeuw stond deze poort te boek als de mooiste van Gent. De oudste naam, Sint-Clarapoort, verwijst naar het naburige klooster van de Rijke Claren, dat in 1578 werd gesloopt. ‘Keizerpoort’ verwijst naar het Duitse Keizerrijk, waarvan het territorium aan de overkant van de Schelde begon.

Muidepoort

• Bouw: 1323
• Verbouwing: 1426, 1578, 1692
• Afbraak: 1783
• Andere namen: Buitenste Muidepoort, Duterste porte ter galgen, Porte an dende van der Muden

Er waren ooit twee Muidepoorten. De buitenste, die je hier op de tekening ziet, en de binnenste. Die lag dichter bij het stadscentrum, ter hoogte van de huidige Muidelaan en Bevelandstraat. Het calvinistische bestuur bouwde in 1577 een nieuwe versterkte omwalling, en de Binnenste Muidepoort maakte daar deel van uit.

Kortrijksepoort

• Bouw: ca. 1253
• Verbouwing: 1325, 1579, 1638, 1675
• Afbraak: 1786
• Octrooipoort: 1808
• Afbraak: 1860
• Andere namen: Pe(te)rcellepoort, Porte Napoléon

Petercellepoort slaat niet op peterselie, maar op het Latijnse 'petri cella', wat ‘kluis van Petrus' betekent - een verwijzing naar de Sint-Pietersabdij. In de 13de eeuw behoorde deze plek tot de abdij. In 1253 sloten stad en abdij een akkoord om samen hun grondgebied te beschermen en twee poorten te bouwen: de Petercellepoort en de Heuvelpoort.

Dampoort

• Bouw: 1566
• Afbraak: 1781
• Bouw: 1782
• Afbraak: 1828
• Octrooipoort: 1829
• Afbraak: tussen 1860 en 1865
• Andere namen: Antwerpse Poort, Geuzenpoort

De naam Dampoort is afgeleid van de Nieuwe Steendam, de dijkweg die na 1540 de nieuwe uitvalsweg uit de stad vormde. Ze verving de Spitaalpoort en Dendermondse Poort. Die verdwenen nadat keizer Karel de Sint-Baafsabdij had laten afbreken als straf omdat Gent in opstand was gekomen tegen zijn gezag. De Dampoort werd ook eventjes Geuzenpoort genoemd: het katholieke Spaanse bestuur had ze gebouwd uit vrees voor een aanval van de calvinisten of geuzen.

Spitaalpoort

• Bouw: begin 14de eeuw
• Verbouwing: 1424, 1524
• Afbraak: 1540
• Andere namen: Hospitaalpoort, Sint-Annapoort, Sint-Baafspoort

Dendermondse Poort

• Bouw: begin 14de eeuw
• Verbouwing: 1396, 1414
• Afbraak: 1541

Brugse Poort

• Bouw: begin 14de eeuw
• Verbouwing: 1486, 1578, 1637, 1720
• Gedeeltelijke afbraak: 1782
• Octrooipoort: 1812
• Afbraak: 1860
• Andere namen: Waelpoort

Brugse Poort is een ‘bestemmingsnaam’. Buiten de poort begon de oude weg naar Brugge. Aan het eindpunt ervan vond je te Brugge de Gentpoort, het spiegelbeeld van de Brugse Poort als het ware. De twee steden lustten elkaar in de middeleeuwen vaak rauw. Zou dat de reden zijn dat de landweg tussen beide via grote bochten en omwegen liep? Het lijkt wel alsof ze liever niet rechtstreeks met elkaar in verbinding stonden.

Sint-Lievenspoort

• Bouw: 1338
• Verbouwing: 1674
• Octrooipoort: 1806
• Afbraak: 1860 en 1871
• Andere namen: Porte de la Vertu

De naam van de poort verwijst naar Sint-Lieven, een belangrijke Gentse heilige. Ieder jaar gingen de Gentenaars met zijn relieken in processie naar Sint-Lievens-Houtem. Maar die bedevaart had een slechte reputatie: het zou een braspartij en een broeihaard voor opstanden zijn. In 1540 vond keizer Karel het welletjes en schafte ze af.

Heuvelpoort

• Bouw: ca. 1253
• Verbouwing: 1325, 1405, 1578
• Afbraak: 1827
• Octrooipoort: 1829
• Afbraak: 1860
• Andere namen: (H)euverpoort, Overpoort, Sint-Pieterspoort, Porte de l’Agriculture

Van alle middeleeuwse poorten bleef de Heuvelpoort het langst overeind. Ze heette oorspronkelijk Overpoort - (H)euverpoort op z’n Gents - omdat ze ‘over’ of voorbij het grondgebied van de stad was gelegen, op het terrein van de Sint-Pietersabdij. De Fransen begrepen die ‘heuver’ verkeerd en maakten er in de 19de eeuw ‘Porte de la Colline’ van, ‘Poort op de heuvel’ dus.