STA'M
 collectie

Aartshertogin Isabella op de schieting van het Sint-Jorisgilde te Gent in 1618

Wanneer ter gelegenheid van een bezoek door de Aartshertog Albrecht en Isabella aan Gent in 1618, door de Sint-Jorisgilde een koningsschieting werd georganiseerd, drukte de Aartshertog de wens uit te willen deelnemen aan de westrijd. Het schilderij gemaakt in opdracht van de gilde brengt deze belangrijke gebeurtenis in beeld. De koningsschieting had plaats op de Kouter (ook wel Wapenplaats genoemd) waar alle belangrijke wedstrijden van de drie hoofdgilden werden georganiseerd. Op de achtergrond is het hof van de Sint-Sebastiaansgilde met ommuurde hovingen te zien. Rechts is een eenvoudig podium getimmerd met de ereplaatsen voor de aartshertogen en hun gevolg. De gaaipers, geschilderd in rood-wit, alsof ze met linten was omwonden, staat op de voorgrond voor het podium. Isabella in staatsiekledij, mikt met de kruisboog naar de gaai. Rondom haar zijn de in het zwart geklede leden van de Sint-Jorisgilde verzameld. Achter hen zorgen de met hellebaarden uitgeruste mannen voor de nodige bescherming, terwijl op de voorgrond de prinselijke wacht de omstaanders nauwkeurig gadeslaat. De muzikanten, trommelaars van de gilde, de stadtrompetters en fluitspeler staan in de nabijheid van het grote vaandel van de gilde. Heel het gebeuren wordt vanop het podium met interesse gevolgd door Albrecht en zijn gevolg. Het laten vervaardigen van het schilderij als herinnering aan de deelname van Isabella aan de schieting evenals het opschfrift onderaan tonen aan welk belang de gilde hieraan hechtte. Alle namen van de bestuursleden van de gilde vanaf de hoogste rang tot de laagste worden vermeld. Door regelmatig deel te nemen aan processies, volksfeesten en gildebijeenkomsten poogden de aartshertogen hun populariteit bij het volk en de notabelen te vestigen. Toch visualiseert dit schilderij bovenal het verschil dat bestond tussen Hof en stad. Beiden zijn nadrukkelijk aanwezig. Het Gentse stadspubliek zit op muren, loopt rond, kijkt door vensters, badineert en keuvelt. Toch kunnen zij de aartshertogen niet benaderen. De ruimtelijke scheiding op het schilderij tussen de burgers enerzijds en het Hof en de inviterende gilde anderzijds, wordt symbolisch overbrugd door een van de weinige figuren in beweging op het schilderij, namelijk de in het rood gekleurde nar midden links op het doek, die met een varkensblaas op een stok kinderen achterna zit. De nar wakkert niet alleen de feestvreugde aan, de varkensblaas als zijn typisch attribuur stond ook symbool voor de ijdelheid van de wereld, die in de 17de eeuw nog al eens geduid werd als de te verfoeien ambitie om hoger te willen stijgen. Wat de sint-Jorisgilde met dit door haar bestelde schilderij wou representeren is dus misschien vooral haar exclusiviteit.

objectgegevens